Άνω Βόλος
(6km., υψ. 340μ.)
Ο
μακαρίτης αισθητικός της λαϊκής
τέχνης
Κίτσος Μακρής, ήταν ο πρώτος που
πρόσεξε μια ολόγλυφη ανθρώπινη
κεφαλή στο ίδιο ντουβάρι, πάνω από
την κεντρική κόγχη του Ιερού, που
είναι πολύ πιθανό να εικονίζει τον
αρχιμάστορα της ίδρυσης ή
ανακαίνισης του ναού.
Στο παλιό κωδωνοστάσιο του ναού, που βρισκόταν κοντά στη βορεινή του θύρα και γκρεμίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα, υπήρχαν εντοιχισμένες επτά ενεπίγραφες αρχαίες επιτύμβιες στήλες, για τις οποίες κάνει λόγο πρώτος ο παλιός ρασοφόρος λόγιος του Βόλου Ζωσιμάς Εσφυγμενίτης. Διότι πρόλαβε να τις δει στα 1887 εντοιχισμένες στη πρόσοψη του όρθιου ακόμα τότε κωδωνοστασίου. Μάλιστα κατάφερε και αντέγραψε τις δυο απ' αυτές που ανήκαν σε οικογενειακούς τάφους και μας έδωσε πρώτος τα ονόματα των αρχαίων νεκρών που ήταν. Της πρώτης: ΕΥΚΡΑΤΙΔΗΣ, ΣΩΣΙΓΕΝΗΣ, ΕΥΚΡΑΤΙΔΟΥ, ΝΙΚΟΠΟΛΙΣ, ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΥ. Και της δεύτερης: ΝΙΚΑΡΕΤΑ, ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ, ΝΙΚΟΠΟΛΙΣ. Από τον ίδιο επίσης παίρνουμε τη πληροφορία πως ο ναός αυτός "ιδρύθη τω 1803 ή μάλλον επιδιορθώθη".
Ο Άνω Βόλος μαζί με την Ανακασιά ήταν ο πραγματικός Βόλος των χρόνων της Τουρκοκρατίας. Ειδικά για τη διοικητική κατάσταση (πολιτική και θρησκευτική) της περιοχής μαθαίνουμε από τον Γιάννη Κορδάτο , που παραθέτει σχετικά στοιχεία απ΄τη "Γεωγραφία Μερική" του Αργύρη Φιλιππίδη, ότι ο "Άνω Βόλος είν' πρώτη χώρα της Δημητριάδος. Διαιρείται εις μαχαλάδες πέντε, και κάθε μαχαλάς έχει τον τζορμπατζήν του (προύχοντα, διοικητήν) και ξιλντάριν του. Ο Βοϊοβοντάρης είναι ένας. Κάθεται εις τον μαχαλάν Ανακασιάς, επάνω εις ένα τεπέν (λεξ. Τουρκ.=ύψωμα) πέτρινον και μπροστά του όλον τον Βόλον. Απέναντι του Βοϊβόντα, κατανατολάς, ένας τεπές, υψηλότερος από τον Βόλον. Κι εδώ είναι η Επισκοπή, εδώ κάθονταν πρώτα ο Επίσκοπος Δημητριάδος. Έχει εκκλησίαν και κονάκι περιτριγυρισμένη με κάστρο".
Ο
Άνω Βόλος είναι η κοιτίδα της οικογένειας
Σαράτση: ο γιατρός
Δημήτριος Σαράτσης
1
Δημήτριος Σαράτσης
(Έξοδος)
To
1908 ιδρύθηκε το Ανώτατο Δημοτικό Παρθεναγωγείο. Εισηγητής του ήταν ο
Δ. Σαράτσης και διευθυντής ο Αλ. Δελμούζος. Το ίδρυμα
εφάρμοσε μια σειρά καινοτόμες εκπαιδευτικές ιδέες, ανάμεσά τους και τη
χρήση της δημοτικής γλώσσας. Η εφαρμογή των μεθόδων αυτών θεωρήθηκε
παράνομη, ενώ η κοινωνία και η εκκλησία της πόλης αντέδρασαν στην
εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, με αποτέλεσμα τη διακοπή της λειτουργίας του
Παρθεναγωγείου (1911) και τη διεξαγωγή ανακρίσεων εναντίον εκείνων που
διέδιδαν τη δημοτική ή σοσιαλιστικές ιδέες. Οι πρωταγωνιστές του
σχολείου και του Εργατικού Κέντρου παραπέμφθηκαν στη λεγόμενη δίκη των
"αθεϊκών", στο Ναύπλιο (1914), όπου και αθωώθηκαν.




