Αρχοντικό
Ζαφειρίου
Το
Αρχοντικό Ζαφειρίου ένα από τα πλέον αντιπροσωπευτικά
δείγματα του νεοκλασικισμού με απόφαση του Υπουργείου
Πολιτισμού έχει χαρακτηρισθεί "ως
έργο τέχνης που χρειάζεται ιδιαίτερη κρατική προστασία"
καθώς "αποτελεί ενδιαφέρον δείγμα νεοκλασικής
αρχιτεκτονικής του τέλους του 19ου αιώνα, με αρμονικό
όγκο απόλυτα ενταγμένο στο περιβάλλον και με αξιόλογα
επιμέρους μορφολογικά στοιχεία, όπως είναι το μαρμάρινο
μπαλκόνι, με τις λιθανάγλυφες παραστάδες και την
περίτεχνη σφυρήλατη σιδεριά, οι οριζόντιες διακοσμητικές
ταινίες στη στέψη κάθε ορόφου, οι παραστάδες στις
τέσσερις γωνίες του κτιρίου κ.ά.".
Ο
Δήμος αντιλαμβανόμενος τη σπουδαιότητα του κτιρίου το
αγόρασε από τους κληρονόμους, με στόχο να στεγάσει στους
χώρους του διάφορες πολιτιστικές δραστηριότητες.
Περιγραφή του κτιρίου
Το
σπίτι κτίστηκε γύρω στα 1895, όπως προκύπτει από
τον έλεγχο των συμβολαίων αγοραπωλησίας του. Βρίσκεται
στον κεντρικό πυρήνα του οικισμού και στα δεξιά του
κεντρικού ασφαλτόδρομου, λίγο πριν την κεντρική πλατεία
του
Αγίου Ονουφρίου.
Το αρχοντικό Ζαφειρίου είναι κτισμένο στη γωνία ενός
στενόμακρου οικοπέδου εμβαδού 916,40
m2, έχει μεσημβρινό προσανατολισμό και
αποτελείται από την κύρια κατοικία και το παράσπιτο που
είναι σε επαφή με τη δυτική όψη. Το αρχοντικό
αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα. Το ισόγειο, τον όροφο και
το ημιυπόγειο και είναι λιθόκτιστο και στεγασμένο με
ξύλινη τετράκλινη στέγη, καλυμμένη με κεραμίδια
βυζαντινού τύπου (λούκια).
Το
εσωτερικό της στέγης είναι διαμορφωμένο σε μικρή σοφίτα,
η οποία φωτίζεται από μια ειδικά διαμορφωμένη κατασκευή
πάνω από τη νότια κλίση της στέγης. Η κατοικία έχει
εξωτερικές διαστάσεις 10,20 x 8,90 m
και το παράσπιτο 4,30 x 4,30 m
και το πάχος των λιθοδομών της είναι περί τα
0,70m. Η κάτοψή του έχει
τριμερή διάταξη των χώρων της στο ισόγειο με ένα
διαμπερή διάδρομο στο κέντρο στην αρχή του οποίου
βρίσκεται η κύρια είσοδος η οποία διαχωρίζεται από τον
υπόλοιπο διάδρομο με ένα ξύλινο τζαμωτό ανεμοφράκτη
και στο βάθος του το ξύλινο κλιμακοστάσιο για την
κάθετη επικοινωνία των ορόφων.
Δεξιά και αριστερά του διαδρόμου υπάρχουν και δύο δωμάτια, ενώ στο βάθος της δεξιάς πλευράς υπάρχει και ένας μικρός χώρος υγιεινής ο οποίος επικοινωνεί κάτω από την ξύλινη σκάλα. Στον όροφο η σκάλα οδηγεί σε ένα μικρό προθάλαμο όπου στα αριστερά του βρίσκεται η κουζίνα και μπροστά της το καθιστικό. Δεξιά του προθάλαμου υπάρχει ένα δωμάτιο και μπροστά του προθάλαμου βρίσκεται η μεγάλη σάλα η οποία λειτουργούσε ως το σαλόνι του σπιτιού.
Το
υπόγειο έχει και αυτό τριμερή διάταξη η οποία
διαμορφώνεται από τα λιθόκτιστα τοιχία της φέρουσας
κατασκευής του και χρησιμοποιούνταν ως αποθήκες.
Επικοινωνούσε απευθείας με την αυλή με τη δεύτερη είσοδό
του που βρίσκεται στη δυτική όψη, όπως επίσης και με το
παράσπιτο με εσωτερικό λιθόκτιστο κλιμακοστάσιο.




Στα
σημαντικά
χαρακτηριστικά
του
Αρχοντικού
Ζαφειρίου
καταγράφεται
η εσωτερική
διακόσμηση
του σπιτιού
κυρίως με
οροφογραφίες
που
μιμούνταν τα
αστικά
πρότυπα. Τη
διακόσμηση
αυτών των
σπιτιών
αναλάμβαναν
κυρίως
ντόπιοι
κοσμηματογράφοι
που
δημιουργούσαν
ενδιαφέροντα
ζωγραφικά σ
ύνολα.
Η ζωγραφική
διακόσμηση
της οικίας
Ζαφειρίου
παραμένει
από άγνωστο
μέχρι
στιγμής
καλλιτέχνη.
Επίσης η
ζωγραφική
διακόσμηση
εντοπίζεται
κυρίως στις
οροφές με
παραστάσεις
φυτικών
κυρίως
μοτίβων,
νεκρές
φύσεις,
παραστάσεις
αρχαίων
μνημείων
όπως ο
Παρθενώνας,
διάφορες
πόλεις όπως
η Νεάπολη
της Ιταλίας
με τον
Βεζούβιο
κλπ.